Tragedy là gì
Theo wikipedia và khả năng dịch khiêm tốn của bốn mắt thì
Tragedy ( bi kịch ) là một loại hình nghệ thuật được xây dựng dựa trên sự đau khổ của con người nhằm phục vụ cho niềm vui, sở thích của khán giả. Nghe có vẻ nghịch lý và đã phải nhận rất nhiều sự châm chọc, phản bác nhưng tragedy vẫn đã trở thành một thể loại riêng biệt và có truyền thống lâu dài của các loại hình văn học nghệ thuật. Tragedy cũng đã đóng một vai trò quan trọng về mặt lịch sử của nền văn hoá phương Tây. Sự phát triển của tragedy đã có nhiều phức tạp vào từng bị gián đoạn, từng có những thời kỳ tragedy chịu ảnh hưởng nặng nề của các sự kiện văn hoá và lịch sử. Vì những đặc điểm này mà tragedy còn giữ một vị trí quan trọng trong việc phơi bài trước công chúng các vấn đề văn hoá, chiến tranh, chính trị, tôn giáo... và góp phần điều chỉnh suy nghĩ của con người. Trong tragedy chứa đựng đầy sự chết chóc, mất mát hay đau khổ cùng với những suy ngẫm, cảm xúc của con người khi đối mặt với những nỗi đau đó.Tragedy còn từng được xem là môt thể loại chống lại nhiều thể loại khác, như trong thi ca tragedy khác biệt với chủ nghĩa anh hùng, hay trong kịch nghệ tragedy gặp sự chống đối của comedy ( hài kịch ).
Sarah Siddons as Euphrasia in a 1782 production of Murphy's tragedy The Grecian Daughter.
Từ xã hội Tragedy...
Một điều có thể chắn chắn là thể loại tragedy không hề xa lạ với bất kỳ ai trong số chúng ta, từ nhỏ đến lớn ai cũng phải một lần xem qua một tragedy nào đó dù là ở loại hình văn học nghệ thuật nào. Nếu bạn không tin thì hãy xem các tựa tác phẩm mà bốn mắt sắp kể ra nhé, bốn mắt dám chắc rằng bạn ít nhất phải biết được một trong số đó; bắt đầu nhé :
Nàng tiên cá, Cô bé bán diêm, Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài, Titanic, Romeo và Juliet,... Bây giờ thì các bạn đã tin chưa nào, dù là ở thể loại nào : cổ tích, tiểu thuyết, truyện, điện ảnh, kịch...
thì đều có sự góp mặt của tragedy, không những thế đó đều là nhưng tác phẩm nổi tiếng và đi sâu vào lòng người.
Bây giờ hãy thử kể ra
những chuyện tình được lưu truyền nhiều nhất và nhiều người nhắc đến nhất nhé, kết quả hẳn sẽ lại là những cái tên quen thuộc :
Nàng tiên cá, Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài, Ngưu Lang - Chúc Nữ, Titanic, Romeo và Juliet... hay một chuyện tình cực kỳ gần gũi và thân thuộc với mọi người Việt Nam ta chính là
Lan và Điệp ! Và hãy ngẫm lại thử xem,
tất cả đều là tragedy với một kết cục buồn ! Nếu là buồn vậy tại sao nó lại được nhiều người nhắc đến và được nhiều người yêu thích như vậy mà không phải là các câu chuyện vui khác, đây chính là một điểm rất đặc biệt của tragedy -
đánh vào tâm lý của người xem.
Khi theo dõi một câu chuyện nào đó, thường mọi người luôn háo hức muốn biết kết thúc của nó; nếu là
một kết thúc vui nó sẽ làm cho người xem cảm thấy hạnh phúc, ấm áp, thoả mong ước của mình; còn nếu là
một kết thúc buồn người xem sẽ cảm thấy nuối tiếc, cảm động và với một số người đôi khi là cả tức giận, không chấp nhận kết thúc đó. Nhưng đó là khi mọi người vừa mới xem xong, chưa phải là kết thúc, chỉ là mới là lúc tragedy bắt đầu phát huy ảnh hưởng đặc biệt của mình.
Trong tâm lý của mỗi người bình thường chúng ta,
ai cũng mong mình sẽ được hạnh phúc, gặp nhiều may mắn, có một cuộc sống tốt đẹp; vì thế khi gặp chuyện vui chúng ta sẽ dễ dàng quên đi vì điều này đã luôn nằm trong đầu. Comedy cũng thế, nếu câu chuyện không gì đặc biệt chúng ta sẽ mau chóng quên hoặc chỉ vài khi nhắc đến đển gây tiếng cười. Ngược lại,
những điều con người không mong muốn và căm ghét lại là những điều không thể quên được : nỗi buồn, đau khổ, mất mát, thất vọng, thù hận... Cũng do tâm lý này mà con người dễ dàng rơi vào sự ảnh hưởng của tragedy, vẫn phải nhắc đến nó dù rằng có thể chẳng thích nó tí nào cả. Thêm vào đó,
một kết thúc quá hoàn hảo sẽ tạo một cảm giác không thật và sẽ không còn gì cho mọi người bàn luận bởi chính sự hoàn hảo đó; nhưng
một kết thúc buồn sẽ khác, mọi người sẽ nhắc đến nó về nhiều vấn đề như mong muốn có kết thúc khác, hoặc là thương tiếc nhân vật nào đó...
Đó là đối với những người có cuộc sống bình thường hoặc hạnh phúc, còn đối với những người hàng ngày phải đối mặt với nỗi buồn,
cuộc đời họ đã chính là một câu chuyện đầy bi kịch thì sao ? Tragedy sẽ giúp họ cảm thấy bớt cô đơn hơn bởi vì nhìn vào đó họ sẽ tự nhủ rằng
mình không phải là người duy nhất phải đương đầu với bi kịch. Vậy bạn cũng có thể hiểu tại sao lại có nhiều bản nhạc buồn như vậy rồi đó, nhiệm vụ của chúng là tạo sự đồng cảm và sưởi ấm tâm hồn đấy
Chúng ta đã nói đến tragedy trong các tác phẩm, tragedy của văn học nghệ thuật còn trong đời sống thật cũng không khác cho mấy ! Mỗi ngày
tai nạn, thiên tai, bệnh tật, chiến tranh cướp đi sinh mạng của biết bao con mang đến nỗi thương tiếc vô cùng cho người thân của họ; thêm vào đó là
những mảnh đời bất hạnh, những câu chuyện buồn... luôn xuất hiện đầy xung quanh ta hay được chuyển tải qua các phương tiện thông tin đại chúng. Hay
tội ác của con người cũng mang đến nỗi đau, bi kịch cho những người khác:
đánh đập, bắn giết, xúc phạm, chà đạp... Tất cả những điều này chính là tragedy đó, chỉ là chúng ta có quan tâm đến hay không thôi.
Như vậy, dù muốn hay không, thích hay không thích thì ít nhiều mỗi người chúng ta cũng đã đều chịu sự ảnh hưởng của tragedy,
tragedy tồn tại song song với comedy cả trong nghệ thuật lẫn trong cuộc sống này !
...đến tragedy trong anime !
Nói đến hoạt hình có lẽ hầu như tất cả mọi người ( trừ otaku nhé
.gif)
) đều nghĩ đến những câu chuyện thần tiên đầy ấp tiếng cười, những phép màu, những siêu nhân, dũng sĩ hay những con vật biết nói chuyện... Điều này không hề sai nhưng cũng không hoàn toàn đúng trong anime bởi đã có yếu tố tragedy.
Chính tragedy đã tạo sự khác biệt cho anime vào khẳng định giá trị chân chính của anime, đưa nó lên ngang tầm với các loại hình nghệ thuật khác. Bởi vậy nên hầu như tất cả những gì về tragedy anime đã có ở bên trên cả rồi, bốn mắt chỉ xin đưa ra một vài điểm đặc biệt cùng với vài vấn đề khác chưa đề cập đến !
Trong tragedy anime nhân vật chính không phải là những nhân vật cực kỳ quan trọng, những nhân vật không thể chết mà đó cũng có thể chết như bao nhân vật phụ khác. Tragedy anime đã đưa ra một định nghĩa mới về
nhân vật chính : đó
là nhân vật gây ảnh hưởng nhiều nhất lên cốt truyện, cũng như khẳng định một điều rằng
giá trị của một nhân vật không phụ thuộc vào thời gian nhân vật đó xuất hiện mà phụ thuộc vào ảnh hưởng của nhân vật đó lên câu chuyện. Nhờ tragedy, anime đã khẳng định giá trị của mình "
Hoạt hình không phải chỉ dành cho trẻ con". Sẵn đây cũng nói về một hội chứng thường thấy trong các thể loại anime khác ngoài tragedy mà bốn mắt không thích tí nào là "bảo vệ nhân vật" - có nghĩa là nhân vật không thể chết dù cho có chuyện gì xảy ra, không thể thất bại, chiến thắng tất cả chỉ bằng ý chí... Hội chứng này thật sự đã làm giảm đi tính hồi hộp, gay cấn bởi khi nhân vật lọt vào tình huống nguy hiểm nào đó thì người xem sẽ nghĩ "thế nào cũng thoát, vai chính làm sao mà chết được". Hội chứng này thường thấy trong các shounen hay bên cartoon, và hầu hết các bộ phim điện ảnh dài tập.
Không phải
tragedy anime luôn luôn phải dẫn đến một kết thúc buồn mà nó
có thể là một kết thúc vui, hoàn hảo để bù đấp lại cho những gì mà nhân vật đã phải trải qua. Kết thúc kiểu này tuy sẽ làm thoả lòng của hầu hết người xem và nó mang đến cho con người nhiều hy vọng, niềm tin vào cuộc sống hơn nhưng nó lại phần nào làm giảm đi ý nghĩa đích thực của tragedy và bốn mắt dôi khi cũng không thích điều này cho lắm. Bởi lẽ
giá trị thật sự của tragedy chính là ý nghĩa mà con người sẽ rút ra được từ kết thúc bi kịch sau khi đã xem hết tác phẩm; những suy nghĩ về tác phẩm đó luôn đầy ấp dù câu chuyện đã kết thúc. Kết thúc vui còn làm giảm đi một giá trị nữa của tragedy chính là
giá trị thực tế, bởi một trong những nhiệm vụ khác của tragedy chính là
phản ánh hiện thức xã hội với đầy rẫy bi kịch. Dạng tragedy kết thúc vui cũng thường thấy trong đa số các bộ phim điện ảnh cùng một số bộ tragedy anime hạng trung.
Có một số anime
không phải tragedy mà là các thể loại khác, đôi khi là cả comedy nhưng lại đột nhiên xuất hiện bi kịch, và có thể đi đến
một kết thúc khá buồn . Đây cũng là một trong những dạng anime bốn mắt rất thích bởi nó gây sốc cho người xem và đúng với
bản chất của bi kịch ngoài thực tế - đến một cách bất ngờ không báo trước. Trong anime, các thể loại thật sự không có một ranh giới rõ ràng và đây cũng là một điểm hay.
Vài tâm sự
Có lẽ nhiều người sẽ hỏi tại sao bốn mắt thích thể loại tragedy này ! Thật ra thì cũng không phải là bốn mắt thích tragedy ngay từ đầu mà đó là một quá trình biến đổi về tâm lý. Ban đầu bốn mắt cũng rất thích coi comedy và các bộ anime nhẹ nhàng, không hề có nhân vật phản diện hoặc nếu có cũng đều dễ thương. Nhưng mọi thứ đã thay đổi sau khi bốn mắt xem
Air TV, phải nói đây là bộ anime luôn giữ vị trí số 1 trong danh sách anime đã xem của bốn mắt cho đến lúc này. Cũng từ đây bốn mắt bắt đầu chú ý đến thể loại tragedy. Cũng còn rất nhiều những nguyên nhân khác nhưng thôi sẽ không trình bày ở đây, bốn mắt sẽ viết một bài khác để chỉ nói riêng về vấn đề này, viết vào đây nữa thì bài sẽ rất dài ^_^
Chúng ta nói đến tragedy, xem anime tragedy không phải để vui cười trên nỗi đau của người khác mà là
để hiểu được thế giới này không chỉ có một màu hồng tươi đẹp mà bên cạnh đó luôn có màu tối của bi kịch, tội ác; và không phải tất cả mọi thứ đều theo ý muốn của con người; người hiền lành chưa chắc sẽ được hưởng hạnh phúc... Mặc dù có vẻ hơi
tiêu cực và khó chấp nhận nhưng đó chính là
thực tế, là thứ là chúng ta không thể trốn tránh được, luôn diễn ra xung quanh chúng ta hàng ngày, hàng giờ.
Bốn mắt không phải là một người tốt, hơi lập dị, khó hiểu và có vẻ luôn nhìn đời dưới con mắt tiêu cực nhưng mong rằng qua bài viết này mọi người sẽ hiểu thêm được về tragedy cũng như những gì mà nó mang lại cho chúng ta. Trong thời kỳ mà
các ác, cái xấu ngày một phát triển, xã hội càng lúc càng băng hoại, con người biến chất, đạo đức thoái hoá, văn hoá suy đồi... này thì một tác phẩm tragedy như một liều thuốc, mặc dù chưa thấm vào đâu nhưng cũng phần nào
làm cho trái tim của con người có tình cảm hơn. Những ai sắp gây đau thương, bi kịch cho người khác
hãy tự đặt mình hoàn cảnh của người bị hại xem thấy như thế nào, có chấp nhận được không. Nếu ai cũng có thể suy nghĩ được như vậy thì xã hội này có lẽ sẽ tốt đẹp hơn nhiều, chỉ tiếc là không. Còn với chúng ta, những người đang sống một cuộc sống bình thường thì cũng nên
vui lên bởi dù gì thì mình vẫn còn hơn một số khác,
chưa phải là nhân vật chính của một tragedy.
Cuối cùng xin kết thúc bài viết bằng vài câu mượn từ bên blog của Gyoku Sasori
" Feel pain, think about pain, accept pain, know pain. Those who don't know pain can never know about true peace. So, let there be pain in this world. As long as you live, you can't run away from pain. "
Chào mừng bạn đã đến với thế giới của tragedy anime !








